CHỐNG RỤNG TRÁI NON BƯỞI, CAM: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH GIỮ TRÁI
Mục lục
- Vì sao cần hiểu đúng để chống rụng trái non bưởi?
- Dấu hiệu nhận biết từng kiểu rụng
- Nguyên nhân và điều kiện phát sinh
- Cạnh tranh dinh dưỡng
- Thiếu nước, nhiệt độ cao
- Thiếu bo và canxi
- Bệnh và côn trùng
- Biện pháp phòng trừ tổng hợp
- Giải pháp từ Giang Tây
- Câu hỏi thường gặp
- Bưởi rụng trái non có bình thường không?
- Phun bo lúc nào tốt nhất?
- Có giữ được hết trái non không?
- Trái rụng mà đài còn dính trên cành là bệnh gì?
- Kết luận
Chống rụng trái non bưởi, cam cần phân biệt rụng sinh lý với rụng do thiếu nước, bo, canxi hay bệnh trên hoa. Bài viết hướng dẫn cách giữ trái theo từng giai đoạn.
Chống rụng trái non bưởi, cam hiệu quả nhất khi bà con giữ cây đủ nước đều từ lúc trổ đến giai đoạn trái non, bổ sung bo và canxi từ trước khi ra hoa, đồng thời phòng bệnh trên hoa khi trời mưa ẩm. Cây có múi luôn tự rụng bớt một phần trái, nên mục tiêu là giảm rụng quá mức chứ không thể giữ lại toàn bộ. Nếu rụng nhiều bất thường, cần kiểm tra thêm bộ rễ và sâu bệnh.
Trái bưởi phát triển đều trên cây khỏe. Ảnh: satyaji/iNaturalist, CC BY
Nhiều nhà vườn ở Bến Tre, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Hậu Giang gặp cảnh bông ra đầy cành mà tới lúc trái bằng đầu ngón tay thì rụng trắng gốc. Phân biệt được đâu là rụng tự nhiên, đâu là rụng do thiếu nước, thiếu dinh dưỡng hay do bệnh sẽ giúp bà con không tốn tiền phun xịt sai chỗ.
Vì sao cần hiểu đúng để chống rụng trái non bưởi?
Theo các nhà khoa học của Đại học Florida (UF/IFAS, Mỹ), cây có múi ra hoa rất nhiều nhưng chưa tới 2% số hoa phát triển thành trái thu hoạch được. Các trái non cạnh tranh nhau về chất bột đường; trái yếu không đủ dinh dưỡng sẽ rụng, nhờ đó cây tự cân bằng số trái mà nó nuôi nổi. Các đợt rụng này chủ yếu là sinh lý chứ không phải do bệnh.
UF/IFAS cũng lưu ý nếu cố giữ quá nhiều trái, cây có thể cạn dự trữ, tăng rụng trái về sau và ảnh hưởng vụ kế tiếp. Vì vậy, một vườn bưởi khỏe vẫn rụng trái non, điều cần lo là rụng nhiều bất thường.
Dấu hiệu nhận biết từng kiểu rụng
- Rụng sinh lý: xảy ra thành đợt sau trổ, trái nhỏ vàng dần rồi rụng cả cuống, lá vẫn xanh tốt.
- Rụng do khô hạn, nắng nóng: rụng tăng rõ sau những ngày nóng hoặc thiếu nước, lá hơi rũ vào buổi trưa.
- Rụng do thiếu bo, canxi: đậu trái kém, trái rụng nhiều qua nhiều vụ dù đủ nước.
- Rụng do bệnh trên hoa: cánh hoa có đốm nâu cam khi trời mưa ẩm; trái non vàng, rụng nhưng đài hoa còn bám chặt trên cành.
- Rụng do cây suy: kèm vàng lá, cành khô, cần kiểm tra rễ theo bài vàng lá thối rễ cam bưởi.
Đài hoa còn bám chặt trên cành sau khi trái non rụng, dấu hiệu bệnh rụng trái sau trổ do nấm Colletotrichum. Ảnh: Mmacbeth/Wikimedia Commons, CC0
Nguyên nhân và điều kiện phát sinh
Cạnh tranh dinh dưỡng
Cây vừa nuôi trái vụ trước, vừa ra đọt, vừa mang trái non sẽ thiếu chất bột đường. Vụ trước sai trái thường làm cây yếu dự trữ. Báo Nông nghiệp và Môi trường cũng ghi nhận ở vùng bưởi Đoan Hùng, nếu thiếu dinh dưỡng thì bưởi con vẫn rụng dù đã chăm kỹ các khâu khác, nên cần bón đúng theo nguyên tắc 4 đúng.
Thiếu nước, nhiệt độ cao
Tổng hợp của UF/IFAS cho biết ba tuần sau trổ hoa và giai đoạn rụng trái non là thời điểm cây nhạy cảm nhất với thiếu nước; khô hạn kèm nóng làm trái rụng nhiều hơn. Tài liệu về xử lý ra hoa cây có múi của Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM cũng nêu sự đậu trái bị ảnh hưởng rất mạnh bởi nhiệt độ và khô hạn.
Thiếu bo và canxi
Nghiên cứu của Nguyễn Văn Cử và Nguyễn Bảo Toàn đăng trên Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ (2006) trên cam Sành tại ĐBSCL cho thấy bo có tác dụng trên sự nảy mầm hạt phấn và giúp tăng năng suất; phun bo qua lá trước khi ra hoa hiệu quả hơn sau khi ra hoa. Đây là kết quả trên cam Sành, bà con trồng bưởi có thể tham khảo về thời điểm. Bo và canxi đều kém di động trong cây, nên cần cung cấp đúng giai đoạn ra hoa, đậu trái.
Bệnh và côn trùng
Bệnh rụng trái sau trổ do nấm Colletotrichum phát triển khi thời tiết ẩm trong lúc cây trổ hoa, triệu chứng có thể xuất hiện chỉ sau 2–3 ngày nhiễm. Các tài liệu nghiên cứu ghi nhận trái bệnh rụng đi nhưng đài hoa bám chặt, khác với đài bình thường dễ rơi. Ngoài ra, cây bị rệp sáp, rầy mềm, nhện đỏ hoặc sâu vẽ bùa phá đọt lá cũng giảm sức nuôi trái.
Biện pháp phòng trừ tổng hợp
- Dưỡng cây sau thu hoạch. Tỉa cành sâu bệnh, bón phân hữu cơ và phân cân đối để cây phục hồi dự trữ trước khi ra hoa.
- Bổ sung bo từ trước khi ra hoa. Phun phân bón lá chứa bo theo nhãn, ưu tiên giai đoạn trước trổ.
- Bổ sung canxi, bo lúc đậu trái. Dùng sản phẩm canxi bo theo nhãn khi trái non đang hình thành.
- Tưới đều, không để khô rồi tưới đẫm. Giữ ẩm ổn định suốt ba tuần sau trổ và giai đoạn trái non; mùa khô tăng số lần tưới.
- Theo dõi hoa khi mưa ẩm. Thấy đốm nâu cam trên cánh hoa, gửi hình để được tư vấn thuốc phù hợp, không tự pha trộn nhiều loại.
- Giữ cân đối đọt và trái. Hạn chế đạm liều cao lúc đang nuôi trái non để tránh cây bung đọt cạnh tranh dinh dưỡng.
- Kiểm tra rễ và mương vườn. Rễ yếu thì mọi biện pháp phun qua lá đều kém hiệu quả.
Giải pháp từ Giang Tây
Các sản phẩm dưới đây pha theo hướng dẫn trên nhãn, phun lúc trời mát và không vượt liều khuyến cáo.
| Sản phẩm | Công dụng | Quy cách và giá | Thời điểm tham khảo |
|---|---|---|---|
| GT Bo | Chống rụng trái non; dai cuống | Chai 500ml: đặt qua Facebook 131.400đ (giá gốc 146.000đ) | Trước khi ra hoa và giai đoạn đậu trái, pha theo nhãn |
| Proca B11 | Cung cấp canxi bo cao cấp, chống rụng hoa, trái non, thối đít trái | Chai 100ml: đặt qua Facebook 48.600đ (giá gốc 54.000đ). Chai 500ml: đặt qua Facebook 140.400đ (giá gốc 156.000đ) | Giai đoạn đậu trái và trái non, pha theo nhãn |
| G-Combi Đức | Vi lượng Mg, Zn, Bo, Molipden; nhập khẩu Đức | Gói 28g: đặt qua Facebook 25.200đ (giá gốc 28.000đ) | Khi cây thiếu vi lượng, pha theo nhãn |
Mua ở đâu: bà con đặt GT Bo, Proca B11 và G-Combi Đức tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.
Sản phẩm Proca B11 của Công ty Giang Tây.
Câu hỏi thường gặp
Bưởi rụng trái non có bình thường không?
Có. Cây có múi tự rụng bớt để cân bằng số trái. Chỉ cần xử lý khi rụng nhiều bất thường hoặc kèm vàng lá, đốm trên hoa.
Phun bo lúc nào tốt nhất?
Nghiên cứu trên cam Sành cho thấy phun trước khi ra hoa hiệu quả hơn sau khi ra hoa. Bà con nên bắt đầu từ giai đoạn trước trổ và pha theo nhãn.
Có giữ được hết trái non không?
Không nên kỳ vọng như vậy. Giữ quá nhiều trái làm cây cạn sức, có thể rụng về sau và yếu vụ sau.
Trái rụng mà đài còn dính trên cành là bệnh gì?
Có thể là bệnh rụng trái sau trổ do nấm Colletotrichum, nhất là khi lúc trổ gặp mưa ẩm. Bà con chụp hình gửi fanpage để được xem cụ thể.
Kết luận
Chống rụng trái non bưởi, cam là chuỗi việc từ dưỡng cây, cung cấp bo canxi đúng thời điểm, tưới đều đến phòng bệnh trên hoa. Làm đủ các bước thì vườn giữ được lượng trái phù hợp với sức cây. Cần tư vấn theo tình hình vườn, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây.
Mua sản phẩm: Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.
Công Ty CP TMDV Giang Tây
Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ
Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com